Geçici koruma statüsü altında bulunan yabancılar, özellikle Suriye vatandaşları, Türkiye’de belirli şartlar altında çalışma izni alarak yasal olarak istihdam edilebilir. Bu yazı, hem işverenleri hem de geçici koruma kapsamındaki bireyleri bilgilendirmek amacıyla sade ve güncel bilgilerle hazırlanmıştır.


Geçici Koruma Nedir? Kimler Bu Kapsamdadır?

Geçici koruma, savaş, iç karışıklık veya kitlesel göç gibi sebeplerle Türkiye’ye gelen ve bireysel başvuru şartı aranmadan topluca koruma altına alınan yabancılara verilen bir statüdür. En yaygın grup Suriyelilerdir, ancak Irak, Afganistan ve bazı Afrika ülkelerinden gelenler de bu kapsama girebilir.


Geçici Koruma Kapsamındaki Yabancılar Çalışma İzni Alabilir mi?

Evet. Geçici koruma kimlik belgesi (“99” ile başlayan T.C. kimlik numarası) olan yabancılar, çalışma izni alarak yasal olarak istihdam edilebilir. Ancak bu izin, sadece belirli iller ve sektörler için geçerlidir ve başvuru işveren tarafından yapılmalıdır.


Hangi Sektörlerde ve Hangi İllerde Çalışabilirler?

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar şu alanlarda çalıştırılabilir:

  • Tarım ve hayvancılık
  • İnşaat
  • Tekstil ve konfeksiyon
  • Temizlik hizmetleri
  • Gıda işleme
  • Ev hizmetleri (kadın çalışanlar)

Ayrıca, geçici koruma kaydı hangi ilde yapıldıysa, başvuru da o il için yapılmalıdır. İkamet ili dışında çalışmak için özel izin gerekir.


Başvuru Şartları ve Temel Kriterler

  • Yabancının geçici koruma kaydının bulunması
  • Kaydın yapıldığı ilde ikamet etmesi
  • İşverenin SGK ve vergi borcu olmaması
  • Asgari ücret üzerinden maaş bildirimi
  • Yapılacak işin niteliğine uygunluk

Başvuru Süreci (e-Devlet ve İŞveren Sistemi)

  1. İşveren, e-Çalışma İzni sistemine girerek başvuru formunu doldurur.
  2. Belgeler sisteme dijital olarak yüklenir.
  3. İşveren, çalışma izni harcı ve kart bedelini öder.
  4. Bakanlık tarafından ortalama 30 gün içinde karar verilir.

Gerekli Belgeler

İşverenden:

  • Faaliyet belgesi
  • Vergi levhası
  • SGK e-bildirge kaydı
  • İmza sirküleri

Yabancıdan:

  • Geçici koruma kimlik belgesi
  • Pasaport (varsa)
  • Biyometrik fotoğraf

Başvuruda Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Geçici koruma kimlik numarası “99” ile başlamalıdır.
  • Kimlik belgesi geçerli olmalı ve başka ile nakil başvurusu yapılmamış olmalıdır.
  • Yabancının iş tanımı ve sektör uygunluğu iyi belirlenmelidir.

2026 Yılı İtibariyle Uygulamalar

  • Tarım ve hayvancılık gibi mevsimlik işlerde süreli çalışma izni verilmekte.
  • Öncelik Türk vatandaşı istihdamında olsa da, pozisyonun nitelikli veya yerli İşgücüyle karşılanamadığı durumlar tercih edilir.

Profesyonel Danışmanlık Avantajı

Geçici koruma statüsü altındaki yabancıların çalışma izni alabilmesi için işlemler hassas ve dikkat gerektirir. ATA Kurumsal olarak, işverenlere başvuru süreci, belge kontrolleri ve sistem kayıtları konusunda uzman desteği sunuyoruz. Riskleri azaltmak ve başarı oranını artırmak için bizimle çalışabilirsiniz.

📩 Bağlantı: atakurumsal.com.tr/iletisim

İlginizi Çekebilir : Yabancılar için Çalışma İzni Alma Rehberi

Bakınız : Yabancılara Yasak Olan Meslekler

ÇALIŞMA İZNİ

3.1. Başvuru Şartları

Geçici koruma sağlanan yabancılardan aşağıda belirtilen şartları taşıyanları çalıştırmak üzere yapılan başvurular kabul edilir:

  1. a) Yabancının geçici koruma kapsamında olduğunu belirten geçici koruma kimlik belgesinin/yabancı tanıtma belgesinin ve yabancı kimlik numarasının olması,
  2. b) Çalışma izni başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla en az altı aylık geçici koruma süresinin doldurulmuş olması,
  3. c) Geçici koruma kaydına göre yabancıya kalma hakkı sağlanan ilde çalışmak üzere başvuru yapılması,
  4. d) Ön izin alma zorunluluğu olan mesleklerde çalışacak geçici korunanların, ilgili Bakanlıklardan ön izin belgesinin alınmış olması.
  5. e) Geçici koruma sağlanan yabancının başka bir işverenin yanında çalışmak üzere düzenlenen çalışma izninin ya da bu yabancı için daha önce yapılmış sonuçlanmayan bir başvurusunun bulunmaması.

3.2. Başvuru Usulü

  1. a) Çalışma izni başvurusu, geçici koruma sağlanan yabancıları çalıştıracak işverenler tarafından yapılır.
  2. b) Başvuru, e-Devlet Kapısı üzerinden (turkiye.gov.tr ) online olarak otomasyon sisteminde geçici koruma kapsamındaki yabancılar için ayrılan modül seçilerek yapılır.
  3. c) Otomasyon sisteminde işveren kaydı olmayanlar öncelikle işveren kaydı oluştururlar.
  4. d) Otomasyon sistemine yabancının kimlik numarası girildikten sonra sorgulama yapılarak yabancıya ait nüfus bilgileri getirilir.
  5. e) Yapılan sorgulamada; yabancının geçici koruma kapsamında olduğu, başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla en az altı aylık geçici koruma süresinin doldurulduğu, İçişleri Bakanlığı kayıtlarından teyit edilemezse otomasyon sisteminde işleme devam edilemeyeceği uyarısı alınır.
  6. f) Geçici korunan yabancının çalışılacağı adres bilgisinin sistem girilmesi esnasında seçilen il ile yabancıya geçici koruma ile kalma hakkı sağlanan ilin kodunun uyuşmaması halinde otomasyon sisteminde işleme devam edilemeyeceği uyarısı alınır.
  7. g) Yabancıya ve işverenine ait bilgilerin otomasyon sistemine eksiksiz girilmesi ve yabancı ve işveren arasında düzenlenen iş sözleşmesi ile yabancının fotoğrafının sisteme taranılması zorunludur.
  8. h) Geçici koruma sağlanan yabancının daha önce yapılmış değerlendirme aşamasında bir başvurusunun bulunması halinde otomasyon sisteminde işleme devam edilemez.
  9. i) Çalışma izin başvurusunun otomasyon sistemi üzerinden online yapılması yeterli olup, Bakanlığa kağıt ortamında herhangi belge gönderilmeyecektir.
  10. j) Geçici koruma kapsamında kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan yabancılar vergi numaraları olması kaydıyla işyerinin kuruluş işlemlerinin tamamlanması sonrasında, şirketler için ticaret sicil gazetesi, gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkarlar için ilgili oda sicil kayıt belgesi gibi işyerinin faaliyetini gösterir belgelerin başvuru esnasında otomasyon sistemine taranılması suretiyle çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almak zorundadır. Yetkili idarelerce, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken yabancının çalışma izninin bulunması koşulu aranılacaktır.

DİĞER HUSUSLAR

Geçici koruma sağlanan yabancılar, çalışma izni muafiyeti veya çalışma izni olmaksızın Türkiye’de çalışamaz veya çalıştırılamaz. Bu yabancıların ve işverenlerin çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatı ile diğer ulusal mevzuattan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri saklıdır.

Geçici koruma kapsamında olan yabancılardan çalışma izni harcı alınacak, ikamet izni harcı alınmayacaktır.

Geçici koruma sağlanan yabancılara verilen “çalışma izin belgesi” ile “çalışma izni muafiyetine ilişkin bilgi formu” ikamet izni yerine geçmez.

Başvuru esnasında istenilen belgelerin yanı sıra Bakanlıkça gerek görülmesi halinde ek belge talep edilebilir.

Geçici koruma sağlanan yabancılara her seferinde en fazla 1yıl süreli çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti verilecektir.

En az altı aylık geçici koruma süresini doldurmuş olan yabancılar, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine başvurarak “iş arayan” olarak kurum hizmetlerinden yararlanmak amacıyla kayıt yaptırabilirler.

Geçici koruma sağlanan yabancılara ilişkin “çalışma izni” ile “çalışma izni muafiyeti” başvuruları yabancıların 99 ile başlayan kimlik numarası ile yapıldığından yabancıların sahip oldukları 98 ile başlayan numaraları ile http://www.goc.gov.tr/gecicikoruma/Pages/YabanciKimlikSorgulama.aspx adresinden sorgulama yapılarak 99 ile başlayan kimlik numaraları öğrenilebilir.

Geçici koruma sağlanan yabancının çalışma izninin bulunup bulunmadığı ile çalışma izni muafiyeti kapsamında olup olmadığı Yabancı Çalışma İzni Sorgulama Sistemi (www.calismaizni.gov.tr) üzerinden yabancı kimlik numarası girilerek sorgulanabilir.

Kaynak: www.imprhumanitarian.org

Yönetmeliğin tamamına ulaşmak için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz;

About the Author: Av. Batın Yılmaz

Av. Batın Yılmaz
Av. Batın Yılmaz; Yabancılar hukuku alanında uzmanlaşmış İstanbul barosuna kayıtlı hukukçudur. Daha hızlı iletişim için bilgi@atakurumsal.com adresinden ulaşabilirsiniz

Yorum Yazın

Kurumsal danışmanınız olalım

Bizi aramak için  444 7 284

Şirketimiz en kısa zamanda sizinle iletişime geçecektir.